مىگذرد ، رطوبت ندارد و خشك‌مزاج است . بادهاى شرقى از حيث گرمى و سردى معتدلند ، ليكن از بادهاى غربى خشك‌تر مىباشند زيرا شمال شرق از شمال غرب كم‌بخارتر است و ما خودمان ساكنين شمال هستيم . بادهاى غربى كمى مرطوب‌تر از بادهاى شرقى است ، زيرا اولا بر دريا مىگذرند و ثانيا در جهت مخالف حركت خورشيد در جريان هستند . آنچه خورشيد از بادهاى شرقى و بخصوص اكثر بادهاى شرقى كه در آغاز روز مىوزند مىگيرد نمىتواند از باد غربى اخذ كند ، زيرا بادهاى غربى اكثر در پايان روز مىوزند . پس معلوم گرديد كه بادهاى غربى از بادهاى شرقى خنك‌تر و بادهاى شرقى از آنها گرم‌ترند و هر دوى آنها در مقايسه با بادهاى جنوب و شمال معتدل هستند . تغييرات هوا بر اثر باد ممكن است در برخى مناطق علل ديگرى داشته باشد : در اين مناطق كه نزديك كوههاى پربرف جنوب هستند ، وقتى باد بر آنها مىوزد سرد مىگردد . ممكن است باد شمالى هم بر صحراى سوزان بگذرد ، حرارت كسب كند و از باد جنوب گرمتر گردد . بادهاى سام : بادهاى سام يا بادهائى هستند كه بر بيابانهاى گرم مىگذرند و يا بادهائى كه از جنس دودها هستند و علايم هولناكى در جو بوجود مىآورند كه به آتش مىماند . اين بادها اگر سنگين باشند يا مشتعل مىشوند و يا ملتهب مىگردند ؛ لطيف در آنها از بين مىرود و سنگين پائين مىآيد و بقيه مادهء التهاب و آتشين را همراه دارد . بعقيدهء دانشمندان قديم هرچند منشاء مواد بادها از پائين است ، ليكن كليهء بادهاى تند از بالا شروع بوزيدن مىكنند . اين نظر اگر عمومى نباشد نظر اكثريت آنهاست و داورى در اين موضوع با فلسفه طبيعى است . ما نيز وقتى به بحث مسكن‌ها مىرسيم در اين باره بحثى خواهيم داشت . خاك : تغييرات هوا بوسيله خاك فرع آن است كه بعضى خاكها آزاد ، برخى سنگلاخى عده‌اى ريگزار و برخى گل سياه و تعدادى شوره‌زار و سرانجام برخى داراى مواد معدنى هستند كه همه آنها بر آب و هواى منطقه تاثير دارند . فصل نهم - تاثير تغييرات هواى بد كه مخالف حالت طبيعى آن است عامل غير طبيعى شدن هوا بر دو وجه است : يا گوهر هوا را تغيير مىكند و يا كيفيات و حالات آن را . اگر يكى از كيفيات هوا بسيار زيادتر از حد لازم و يا بسيار كمتر از اين حد